Hoe resulteert een bijzondere functiemix in een sociaal en efficiënt gebouw?
BWRI
Voor het Bedrijf voor Werk, Re-integratie en Inkomen (BWRI) in Sappemeer ontwierp De Zwarte Hond een duurzaam, circulair gebouw met een houten draagstructuur. Voorheen opereerde de organisatie vanuit drie verouderde en slecht onderhouden locaties. Het nieuwe gebouw brengt alle taken en afdelingen samen onder één dak en biedt een toegankelijke, prettige omgeving voor een diverse — en soms kwetsbare — groep gebruikers. Bij het ontwerp is zorgvuldig nagedacht over de samenkomst van verschillende functies. Het gebouw is van binnen compact en efficiënt ingedeeld en vormt tegelijkertijd een samenhangend geheel. Door functies slim te scheiden en te mengen ontstaat een plek die zowel een prettige werkomgeving biedt voor medewerkers als uitnodigend is voor bezoekers. Het gebouw is centraal op de kavel geplaatst. Hierdoor wordt de publieke buitenruimte aan de voorzijde op een vanzelfsprekende en veilige manier gescheiden van de expeditieruimte aan de achterzijde. De groene, parkachtige voortuin biedt ruimte voor verblijf, fietsenstalling en parkeren. Naast een compact en kostenefficiënt ontwerp lagen er hoge ambities op het gebied van duurzaamheid en circulariteit. Het gebouw is volledig energieneutraal. Een groot deel van de bestaande stalen spanten is hergebruikt. De bestaande betonnen vloeren zijn ingezet als bekisting voor de nieuwe vloeren, wat de CO₂-footprint aanzienlijk reduceert. Het kantoorgedeelte is opgebouwd uit een houten constructie van vloeren, spanten en kolommen en is demontabel ontworpen.
data
- Locatie
- Sappemeer, NL
- omvang
- 6.000 m²
- Opdrachtgever
- Gemeente Midden-Groningen
- Discipline
- Architectuur
- Programma
- Kantoren, Welzijn
- Periode
- 2023-2025
- Status
- In ontwikkeling
- Fotograaf
- Ronald Zijlstra
- Partners
- SWECO, Basalt, Vintis, ZRI, Sax architecten, RYSE, Marseille Buiten
- thema’s
Hoogezand-Sappemeer
BWRI Sappemeer
Bestaande situatie
De nieuwe locatie ligt aan het Oude Winschoterdiep. Het gebouw vormt een markant accent op deze historische plek. Het ontwerp refereert aan de voormalige fabrieksgebouwen die hier stonden en heeft daardoor een tijdloze en stoere uitstraling.
Oorspronkelijk stond het Bedrijf voor Werk, Re-integratie en Inkomen (BWRI) vooral bekend als een uitvoeringsorganisatie voor de begeleiding van werkzoekenden, het vinden van passende werkplekken en het verzorgen van tijdelijke inkomensvoorzieningen. De dienstverlening is echter verbreed: het BWRI biedt nu ook leerplekken en arbeidscontracten aan. Daarmee ontwikkelt het zich tot een ontwikkelbedrijf, waar inwoners in een veilige omgeving kunnen toewerken naar een betaalde baan.
Niet alleen werkte het BWRI vanuit drie verschillende locaties, ook waren de panden verouderd en in slechte staat. Het nieuwe gebouw bundelt niet alleen de verschillende taken en afdelingen, maar vormt ook een toegankelijke en aangename plek voor een diverse — en soms kwetsbare — groep gebruikers.
Een centraal gebouw met efficiënte indeling
Om een een prettige werkomgeving te creëren waarin verschillende functies samenkomen, is het ontwerp zorgvuldig opgezet. Het gebouw staat centraal op de kavel, waardoor aan de voorzijde ruimte onstaat voor een publieke entree met park en het parkeergelegenheid voor auto’s en fietsen. Dit groene park met terras en (moes)tuin vormt een gastvrije binnenkomst. De logistieke functies, zoals loading docks, containers en het wagenpark van de groenafdeling, bevinden zich aan de achterzijde van het gebouw. Dit zorgt voor een duidelijke en logische scheiding van functies, waardoor bezoekers op een prettige manier worden ontvangen.
Alle functies zijn georganiseerd rondom de representatieve publieke entree:
- een publieksgedeelte met restaurant en het werkplein
- een zone met kantoren en vergadervoorzieningen
- een werkgedeelte met werkplaatsen, productieruimtes en logistieke expeditie, dat vanuit het centrale hart goed bereikbaar en zichtbaar is
Van binnen is het gebouw compact en efficiënt ingedeeld. De werkplaatsen en productieruimtes zijn ontsloten via een lichte corridor langs de noord- en zuidgevel. Door deze te situeren rondom magazijn en expeditie ontstaan korte en veilige routes. Hierdoor hebben werknemers en cliënten een directe relatie met het restaurant en de kantoren. Ontmoeting tussen deze verschillende functies wordt gefaciliteerd via het centrale hart met vide en trappenhuis. Tegelijkertijd zijn er ook prikkelarme routes aanwezig wanneer daar behoefte aan is.
Minder slopen
In plaats van het bestaande gebouw volledig te slope, is een groot deel van de bestaande stalen spanten opnieuw gebruikt. De bestaande betonnen vloeren zijn ingezet als bekisting voor de nieuwe vloeren, wat de CO₂-footprint aanzienlijk reduceert. Het kantoorgedeelte is opgebouwd met een demontabele constructie van houten vloeren, spanten en kolommen. De nieuwbouw wordt uitgevoerd in een biobased houten constructie van kolommen, liggers en houten kanaalplaatvloeren. Deze vloeren blijven in het zicht, worden gevuld met massa en absorptiemateriaal en dragen zo bij aan een goede akoestiek in het gebouw.
Hoge duurzaamheidsambities realiseren
Naast een compact en kostenefficiënt ontwerp lagen er ook hoge duurzaamheidsambities. Het gebouw is volledig energieneutraal. De bestaande constructie is voorzien van goed geïsoleerde nieuwe daken en gevels, die een geheel vormen met de nieuwbouw. De stabiliteit wordt gewaarborgd door dunne stalen windverbanden op strategische plekken in het gebouw en door schijfwerking in de vloeren, waarbij vloerdelen onderling worden verbonden. Zo ontstaat een flexibel gebouw met een vrije indeelbaarheid en toekomstbestendigheid.
De gevels worden robuust uitgevoerd in baksteen en voldoen daarmee aan de wens voor een onderhoudsarme gebouwschil. Grote vensters verbinden gebruikers met de omgeving en zorgen voor veel daglicht op de werkvloer.
Het Definitief Ontwerp (DO) is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met adviseurs. Door de verschillende IFC-modellen over elkaar te leggen en te laten clashen, is in een vroeg stadium integraal gewerkt aan oplossingen om uitvoeringsrisico’s te beperken.
