OutThere #5

Nederland, NL

Hoe benutten we stationsgebieden máximaal?

De vijfde editie van het op onregelmatige basis verschijnende bookazine van De Zwarte Hond ‘OutThere’ zet het thema nabijheid in the spotlight. De OutThere behandelt de relatie tussen ontwerp en onze maatschappij steeds vanuit een ander thema. Was dat in de vorige editie woningplattegronden; ditmaal stellen we stationsgebieden centraal.

De inhoud van de OutThere is altijd het resultaat van gesprekken die we onderling op bureau, met opdrachtgevers en met specialisten voeren; van voortschrijdend inzicht en van onze bespiegeling op ontwikkelingen in de maatschappij. Dit alles biedt ons steeds nieuwe perspectieven die we weer meenemen in onze visievorming en in ons werk. 

Deze OutThere is ontstaan vanuit onze visie op hoe we voortaan alle grote opgaven waar we voor staan, willen benaderen en oppakken. Een leefbare en volhoudbare toekomst, niet alleen voor onszelf maar ook voor alle dieren en planten, vinden we zó belangrijk dat we hier een missie op hebben geformuleerd. We lichten onze olympische missie toe in deze vijfde OutThere en laten in de rest van het bookazine zien hoe we hier vanuit strategische en stedenbouwkundige opgaven aan kunnen – en willen – werken.

Volgens ons is het sleutelwoord om in samenhang alle grote opgaven aan te pakken ‘nabijheid’, ofwel de 15-minutenstad. Met nabijheid kan het spreekwoordelijke mes aan meerdere kanten snijden. Immers: we weten dat als we een bestaande stad of dorp verdichten met meer woningen, voorzieningen en banen, er een ander mobiliteitsgedrag ontstaat. Mensen pakken minder snel de auto en gaan juist meer lopen en fietsen. De ruimte die auto’s innemen, besparen we hiermee – en kunnen we gebruiken voor meer ‘groen’ en ‘blauw’ in de bestaande stad. Dat is niet alleen slim vanuit klimaat- en biodiversiteitsoverwegingen gedacht, maar ook vanuit gezondheid en, breder, welzijn beredeneerd. 

Stationsgebieden zijn de ideale plekken voor meer nabijheid

De ideale plekken om die nabijheid te creëren, zijn volgens ons stationsgebieden. Stationsgebieden zijn namelijk de best bereikbare plekken, ongeacht je vervoersmiddel. Het zijn de plekken waar vrijwel alle maatschappelijke opgaven samenkomen die nu hoog op de agenda (moeten) staan. Ze liggen veelal in bebouwd gebied, lenen zich voor functiemenging en bieden vaak nog ruimte aan ontwikkeling. Terwijl velen tegelijkertijd schreeuwen om een kwaliteitsimpuls, meer sociale reuring en strategische investeringen. Ze liggen in alle soorten regio’s, van metropolitaan tot landelijk, en natuurlijk ook verspreid over heel Nederland.

Meer nabijheid stelt meer mensen in staat hun dagelijks leven dichtbij huis te organiseren. Dat we op een toekomstbestendige en verantwoorde wijze aan onze bestaande verstedelijkte gebieden kunnen werken om daarmee een bijdrage te leveren aan een fijner en comfortabel leven voor de mensen – dat is wat ons drijft. In deze OutThere ‘De toekomst is nabij’ laten we zien hoe we hier aan werken en wat dat zoal oplevert en betekent. In Nederland, maar ook stationsgebieden in onze buurlanden België en Duitsland nemen we onder de loep.

Stationsgebieden zijn de best bereikbare plekken voor iedereen

Natuurlijk presenteren we niet alleen onze eigen visie en ideeën over meer nabijheid en verbetering van onze stationsgebieden. Zo ging onze creatief directeur Jeroen de Willigen in gesprek met Spoorbouwmeester Marianne Loof en spraken we met het team dat werkt aan de gebiedsontwikkeling Schieveste in Schiedam (Lydia Buist, gemeente Schiedam; Daan Klaase, NS Stations; Job Posner, Synchroon; en Emiel Swinnen, ONE). Planoloog van de gemeente Haarlemmermeer Maurits Schaafsma en agent van Vereniging Deltametropool Paul Gerretsen nemen ons mee in de geschiedenis van en hun kijk op ‘Transit-Oriented Development’ (TOD), en onderzoeker / gebiedsontwikkelaar Filip Canfyn en professor Maarten Van Acker nemen ons mee in de actualiteit rondom de Vlaamse stationsgebieden.

Maar bij stationsgebieden (her-)ontwikkelen komt veel meer kijken dan alleen goede stedenbouw en fijn samenwerken. Vanuit de gebiedsontwikkeling delen Theo Stauttener (Stadkwadraat) en Jurjen van Keulen (APPM) daarom hun aanbevelingen, en vanuit de sociologische invalshoek doet Wenda Doff een oproep. Last but not least: journalist Tim van Boxtel neemt ons mee naar diverse burgerinitiatieven in stationsgebieden om te laten zien dat er enorm veel bevlogenheid, goede ideeën en doorzettingsvermogen aan de oppervlakte komt als we tijdig samenwerken met en voldoende ruimte geven aan initiatiefnemers.

OutThere #5

OutThere #5 stelt nabijheid centraal. Vanuit de overtuiging dat meer wonen, werken, voorzieningen en ruimte om te recreëren in elkaars nabijheid tot fijnere en gezondere leefomgevingen leidt. Door nabijheid als uitgangspunt te nemen, kunnen we alle grote maatschappelijke opgaven waar we voor staan in samenhang oppakken. 

Volgens ons kan het werken aan die nabijheid het beste in stationsgebieden: al die plekken ‘op fietsafstand’ van al die verschillende stations die we in Nederland rijk zijn. Want stationsgebieden zijn nu eenmaal de best bereikbare plekken. En kunnen veelal nog wel een impuls gebruiken.

Vanuit verschillende invalshoeken belichten we in deze OutThere waarom en hoe we vanuit onze olympische ambitie om integraal te werken aan een meer duurzame omgeving, de potentie van onze stationsgebieden moeten (willen) benutten. 

details

Project
OutThere #5
Locatie
Nederland, NL
omvang
-
Periode
2023-2024
Opdrachtgever
-
Discipline
Stedenbouw
Programma
Masterplan, Publicaties, Transformatie, Verstedelijkingsstrategie
Status
Gerealiseerd
Meer info
bd@dezwartehond.nl

    downloads & links