Prinses Beatrixplein Haarlem

Haarlem, NL

Hoe maken we een nieuw hart voor een naoorlogse wijk?

Haarlem

Prinses Beatrixplein

Op dit moment wordt het gebied nog ingenomen door parkeerplaatsen op maaiveld en de kwaliteit van het volwaardige groen wordt niet goed benut.

De Dreef is in de huidige situatie een niet omsloten brede asfaltverharding.

Het Prinses Beatrixplein vormt het hart van de naoorlogse wijk Parkwijk in Haarlem-Oost. Naast woningbouw en een winkelcentrum huisvest het gebied ook een aantal bijzondere functies, zoals ouderenzorg in het Reinaldahuis, de Internationale Taalklas (ITK) en een wijkcentrum.

Het huidige winkelcentrum is sterk verouderd en onderdeel van de opgave is om het winkelcentrum te updaten naar een nieuw hart voor Parkwijk. De bestaande kwaliteiten zoals de monumentale bomen en het gevarieerde programma bieden veel kansen om een nieuw hart voor de wijk te realiseren. Het nieuwe hart krijgt een hoogwaardige openbare ruimte en een mix aan functies van winkelen, wonen, werken, recreëren en maatschappelijke functies.

Tien minutenwijk

Continu landschap

Hart van de wijk

Ambitiekaart

Dreef als identiteitsdrager

De wijk als podium

Levendig hart

Verbonden

Autoluw

Intiem en menselijk van schaal

In de ambitiekaart worden de volgende zes verwezenlijkte ambities samengevat weergegeven:

1. Dreef als identiteitsdrager
De Dreef is de belangrijkste openbare ruimte en de identiteitsdrager van het gebied. Samen met het centrale plein ten noorden van Dreef is het ook de meest openbare plek in het gebied. De Dreef wordt zo groen mogelijk ingericht en duidelijk begrensd door doorlopende rooilijnen.

2. De wijk als podium
Langs de Dreef (groen), rond het plein (ten noorden van de Dreef, geel) en langs de Sportas (rood) liggen de belangrijke niet-woonfuncties zoals het winkelcentrum, de mobiliteitshub, de Internationale Taalklas, het Huis van de Wijk en de sportzaal. Ook de belangrijkste verblijfsplekken in de openbare ruimte bevinden zich langs deze lijnen. Deze lange lijnen sluiten aan op de belangrijkste lijnen en functies in de omgeving.

3. Levendig hart
Het plein markeert het einde van de Dreef aan de noordkant en is het levendige hart van de wijk. Het is dé plek om buurtgenoten te ontmoeten en even te verblijven. Vanuit het rustige Reinaldapark worden bezoekers via de Dreef naar het plein begeleid. Rond het plein bevinden zich een groot gedeelte van de winkels en op het plein is veel ruimte voor terrassen en groen. Het plein is omsloten door een duidelijke rooilijn die het plein begrenst.

4. Verbonden
Nieuwe verbindingen zorgen voor een naadloze aansluiting op de omgeving. De Dreef verbindt het hart met het Reinaldapark en de Sportas verbindt de Jac van Looystraat met de Louis Hartzstraat. De oversteekbaarheid van de wegen rond het plangebied is belangrijk voor het slagen van deze ambitie.

5. Autoluw
Langzaam verkeer staat op één bij de herontwikkeling. Autoverkeer rijdt rond het plangebied en parkeert in twee garages. Er is één ondergrondse garage onder de supermarkt (gestippeld) en een vijflaagse bovengrondse mobiliteitshub met aanvullende functies in de plint (rood). De mobiliteitshub is de plek waar bewoners parkeren en bijvoorbeeld pakketjes ophalen of hun fiets laten maken. Het is een van de plekken waar de buurt elkaar ontmoet. Vanuit de garages loopt men via de openbare ruimte naar de woning. Hierdoor worden (spontane) ontmoetingen gestimuleerd.

Binnen het plangebied wordt niet autogereden. Het gebied is enkel toegankelijk voor calamiteiten en standplaatshouders. Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat er zo veel mogelijk ruimte is voor groen, veiligheid, spelen, ontmoeten en langzaam verkeer.

6. Intiem en menselijk van schaal
De bebouwing volgt het karakter van de openbare ruimte. De openbare ruimte kent een duidelijke hiërarchie; van de brede hele openbare plekken zoals het plein en de Dreef naar de smallere, meer besloten tussenstraten en de Sportas, naar de intieme semi-openbare en collectieve binnenhoven. De bebouwing en de overgangszone sluiten aan op deze verschillende gradaties en mates van openbaarheid.

Het gesloten karakter transformeert naar een open gebied dat goed is verbonden met de wijken eromheen

Niet-woonprogramma

Woonprogramma

Locatie en ingangen van de ondergrondse garage en de mobiliteitshub

1. De niet-woonfuncties liggen verspreid door het gebied

2. Een zeer gevarieerd woningaanbod zorgt voor een grote mix aan bewoners

3. Door al het verkeer snel af te vangen in twee collectieve garages ontstaat een autoluw gebied met veel ruimte voor langzaam verkeer en groen

Met drie hoogteaccenten blijven de bouwhoogtes aan de randen van het plangebied laag

Axometrie van het plangebied

Schets van de Dreef

Zicht op het plein

Zicht op het plein vanuit de winkelstraat

Zicht op de Dreef

Prinses Beatrixplein Haarlem

Het hart van Parkwijk (BEA) wordt een open, comfortabel en herkenbaar gebied met de Dreef als identiteitsdrager. Het levendige hart wordt goed verbonden met de omliggende wijken. Bijzonder voor het gebied is het sociaal-maatschappelijk programma dat als een samenhangend systeem langs de Beatrixdreef wordt gesitueerd.

Een belangrijk element in het plan is de mobiliteitshub die zowel functioneel als ruimtelijk-kwalitatief bijdraagt aan het levendige hart. De mobiliteitshub versterkt de herkenbaarheid van het gebied en zorgt ervoor dat het gebied autoluw is.

Het stedenbouwkundig plan definieert heldere openbare ruimtes. Het hart van Parkwijk wordt door hoogteaccenten gemarkeerd en versterkt. Aan de westzijde is gekozen voor een compositie van halfopen bouwblokken. Hierdoor ontstaat een fijnmazig netwerk van langzaam verkeerroutes die de Dreef en het nieuwe plein met de wijken verbindt.

details

Project
Prinses Beatrixplein Haarlem
Locatie
Haarlem, NL
omvang
40.000 m²
Periode
2022-2023
Opdrachtgever
Gemeente Haarlem, Dreef Beheer, Pré Wonen
Discipline
Stedenbouw
Programma
Commercieel, Corporaties, Wonen
Status
In ontwikkeling
Fotograaf
De Zwarte Hond
Meer info
bd@dezwartehond.nl