Van wie is de stad?
STAD O5O
Eigenzinnige stad van het noorden. Een graphic novel over duizend jaar Groningen.
STAD O5O neemt lezers mee op een reis door duizend jaar Groningen. Het verhaal loopt van middeleeuwse kooplieden en stadsmuren tot de opgaven van vandaag. De rijk geïllustreerde graphic novel verweeft geschiedenis en verbeelding tot één verhaal over de mensen, ideeën en gebeurtenissen die de stad hebben gevormd. Steeds weer blijkt dat Groningen niet door één persoon of op één moment is ontstaan, maar door generaties inwoners. Als bureau werkt De Zwarte Hond elke dag aan de toekomst van steden. Toch praten juist de mensen die die toekomst het langst gaan beleven er nauwelijks over mee: jongeren. Over ruimtelijke ordening wordt beslist zonder de generatie die er straks in woont. Daarom heeft De Zwarte Hond Stichting YOU (Young Optimistic Urbanists) geïnitieerd, die met graphic novels als STAD O5O jongeren hun eigen stad leert lezen. Wie begrijpt hoe een stad is ontstaan, ziet immers ook dat die stad te veranderen is. En wie dat ziet, kan meedenken en meebeslissen. Zo wordt de stad een les in burgerschap.
STAD O5O volgt op METRO O1O, dat in vijf jaar tijd meer dan 28.000 Rotterdamse kinderen bereikte. Vijf schooljaren lang krijgen nu jaarlijks bijna 3.500 Groningse brugklassers op meer dan twintig scholen het boek gratis, met bijbehorend lesmateriaal.
Steden zijn nooit af. Ze veranderen door de keuzes van de mensen die er wonen, en straks zijn dat de lezers van dit boek.
data
- Locatie
- Groningen, NL
- omvang
- 272 pagina's
- Opdrachtgever
- Stichting YOU
- Discipline
- Strategie
- Programma
- Publicaties & tentoonstellingen
- Periode
- 2025-2026
- Status
- Gerealiseerd
- Downloads
- thema’s
Moderne tijd – Stadskaart: Senne Trip
Moderne tijd – illustratie: Meinte Strikwerda
Duizend jaar Groningen in één verhaal
In STAD O5O komen duizend jaar Groningen tot leven. Het boek loopt van de Hanzetijd en de stadswallen via het studentenleven en maatschappelijke omwentelingen tot de opgaven van nu. Zo wordt zichtbaar welke mensen, conflicten, ideeën en beslissingen Groningen hebben gemaakt tot de stad die het nu is.
Is dit de toekomst van Groningen?
Nat & droog – illustratie: Paul de Bie
Open stad – illustratie: Githa
Groningen nu – illustratie: Bart Nijstad
Een beeldende en literaire collage van de stad
Geschiedenis, illustratie, fotografie en poëzie vertellen samen het verhaal van de stad, steeds vanuit een ander perspectief. Het boek springt tussen verleden, heden en toekomst en zoekt de verhalen achter vertrouwde straten, gebouwen en plekken.
Het verhaal opent en sluit met Rood en Blauw, twee buitenaardse ontdekkingsreizigers. Zij verzamelen de geschiedenis van planeten die dreigen te verdwijnen. In 2109 landen ze in Groningen, waar een aardbewoner hen meeneemt door de stad en haar verhalen. Samen reizen ze door de tijd, langs het verleden en langs mogelijke toekomsten. Zo ontdekken ze hoe mensen hun stad, hun gemeenschap en hun samenleving steeds opnieuw vormgeven.
Participatie is een leerlijn, geen inspraakmoment – Ellen Schindler
Kerken & klooster – illustratie: Loes Faber
De stad bloeit op – illustratie: Sanne Boekel
De vele stemmen van Groningen
Aan het boek werkten tientallen makers mee: illustratoren, dichters, fotografen, schrijvers, onderzoekers en jongeren uit de stad. Ieder kijkt anders naar Groningen, en juist die verscheidenheid maakt de stad tot wat ze is. Samen nodigen ze lezers uit om hun eigen plek in de stad te vinden.
Steden ontstaan niet vanzelf. Ze zijn het resultaat van ontelbare keuzes, ambities, conflicten en gezamenlijke inspanningen. Wie ontdekt hoe Groningen is geworden wat het is, gaat ook nadenken over wat de stad nog kan worden, en over de eigen rol daarin.
Iedereen is stadmaker – illustratie: Hannah van der Weide
Een boek voor een nieuwe generatie Groningers
STAD O5O is het tweede boek van Stichting YOU, na METRO O1O in Rotterdam. Vanaf januari 2027 krijgen brugklassers in Groningen het boek gratis, samen met lesmateriaal. Scholen, culturele instellingen en de gemeente werken daarin samen. Zo wordt de stad zelf het lesboek.
“Op school leer je lezen, rekenen en nadenken over de wereld. Met STAD O5O leren onze brugklassers ook hun eigen stad en dorp beter kennen, en ontdekken ze dat ze daar zelf invloed op kunnen hebben. Dat alle middelbare scholen en zoveel Groningse makers en instellingen meedoen, laat zien hoe serieus we dat nemen. Zo ervaren jongeren dat ze niet hoeven te wachten tot later om mee te praten over hun stad en dorp. Dat kan nu al.”
— Carine Bloemhoff, wethouder Onderwijs, gemeente Groningen
Portretfotografie: David Vroom
Stadsfotografie: Marieke Kijk in de Vegte
De makers
Concept & art direction
Ellen Schindler
Verhaal
Auke Hulst
Historische teksten en advies
Martin Hillenga
Research stadsontwikkeling
Erik Dorsman
Essays
Karlijn Benthem, Bert Popken, Jeroen de Willigen
Illustraties
Paul de Bie, Sanne Boekel, Anco Dijkman, Loes Faber, Jaime Jacob, Dim Junius, Minke Koopman, Anne Mérat, Bart Nijstad, Willemijn Overmars, Githa Schrijver, Anne Stalinski, Meinte Strikwerda, Megan de Vos, Hannah van der Weide, Mirthe van Wermeskerken, Erik Wielaert, Anne Caesar van Wieren, Roelof Wijtsma, Kalle Wolters
Poëzie
Cissy Joan, Femke de Heer, Jaimy Hindriks, Michael ter Maat
Fotografie
David Vroom, Marieke Kijk in de Vegte
Cartografie
Senne Trip
Grafische vormgeving
Tijmen Stieber
Stichting YOU
Maartje Berendsen
Mogelijk gemaakt door
Gemeente Groningen, Nationaal Programma Groningen
Uitgever
nai010 uitgevers
